چپندرقیچی

به بهانه ی روز #پزشک

نگه کن بدین گنبد تیز گرد

که #درمان ازویست و زویست #درد

واژه « #پزشک » و دانش #پزشکی را می توان در ادبیات کهن و داستان های حماسیِ شاهنامه هم جستجو کرد.

#حکیم‌ابوالقاسم‌فردوسی در آغاز داستان پادشاهی جمشید ، پس از اشاره به #داروهای‌گیاهی به پیدایش دانش #پزشکی اشاره مستقیم دارد :

#پزشكی و درمان هر دردمند

درِ تندرستی و راه گزند

#فردوسی در داستان رستم پا را از درمان دارویی هم فراتر می گذارد و از #جراحی سخن می گوید و در ده ها بیت به شرح زاده شدن رستم به شیوه آن چه امروزه به آن « #سزارین » می گویند می پردازد .

بیاورد یكی خنجر آبگون

یكی مرد بینا دل پرفسون

بیامد یکی موبدی چرب دست

مر آن ماه رخ را به می کرد مست (بی هوش کرد)

شكافید بی رنج پهلوی ماه

بتابید مر بچه را سر ز راه

چنان بی‌گزندش برون آورید

كه كس در جهان این شگفتی ندید

#فردوسی از تخصص « #بی‌هوشی » در داستان بیژن و منیژه نیز سخن گفته است و به واژه « #هوشبر » اشاره مستقیم دارد . به دستور منیژه بیژن را با خوراندن #دارو بیهوش می کنند :

بفرمود تا داروی #هوشبر

پرستنده آمیخت با نوش بر

بدادند چون خورد می گشت مست

همان خوردن و سرش بنهاد پست

پس از بیهوشی ، بیژن را به قصر منیژه می برند و سپس او را با داروهای دیگری به هوش می آورند:

بگسترد #كافور بر جای خواب

همی‌ریخت بر چوب صندل #گلاب

بیاورد #روغن مر او را بداد

كه تا گشت بیدار و چشمش گشاد

و بی گمان همگان #نوش‌دارو پس از مرگ سهراب را شنیده اند . در پایان رزم رستم و سهراب ، هنگامی که رستم در پایان رزم، فرزندش سهراب را شناسایی می کند از پادشاه ( کیکاووس ) «نوش دارو» طلب می کند:

ازآن #نوش‌دارو كه در گنج تست

كجا خستگان را كند تندرست

به نزدیک من با یكی جام می

سزد گر فرستی هم اكنون به‌پی

خدا همه آنان که تندرستی انسان ها دغدغه اصلی زندگیشان است سلامت بدارد!

روز « #پزشک » بر یکایک پزشکان ایران زمین عزیز مبارک باد.

حامد طباطبایی